Hoe vertel je het elkaar?
Inleiding
Een echtscheidingsgesprek is zoiets als het omgekeerde van een
huwelijksaanzoek. Het is de bedoeling dat man en vrouw in dit
gesprek duidelijkheid krijgen over waarom zij uit elkaar gaan. Na
dat gesprek zijn twee uitkomsten mogelijk: men besluit te gaan
scheiden, of men besluit tot een wederopbouw van de relatie.
Besluiten de ouders te gaan scheiden dan moet dat aan de kinderen verteld worden. Het is essentieel dat ouders allebei daarbij aanwezig zijn en dat er consensus is over wat er verteld wordt. Er moeten twee dingen duidelijk gemaakt aan de kinderen. Ten eerste dat de ouders uit elkaar gaan en ieder van de ouders vertelt dat zij willen dat de andere ouder een goed contact behoudt met zijn/haar kinderen. Vervolgens reageren de kinderen, emotioneel en practisch doorgaans. Het resultaat van dit sprek is dat er een gevoel van veiligheid bij de kinderen ontstaat: vader en moeder blijven vader en moeder.
Echtscheidingsmelding
Veel problemen bij een scheiding kunnen
voorkomen worden door een goede echtscheidingsmelding. Neem
daarvoor de tijd. Doe de echtscheidingsmelding zelf. Men dient te
scheiden zoals men trouwde. Gevoelens moeten worden
uitgewisseld.
Kies daarvoor een rustig moment, een moment waarop de partner
tijd heeft. Vertel rustig en in hoofdzaken dat u scheiden wilt.
Verklaar u bereid tot praten over een regeling, maar ga op dat
moment niet op de regeling in. Maak de ander niet angstiger dan
hij of zij al is.
Spreek niet over derden of over relaties met derden, maar
concentreer u op de relatie van u beiden. (Derden zijn niet de
oorzaak van het beëindigen van de relatie en leiden de
aandacht af.)
Geef ruimte voor reacties, ook na dagen of weken. De
scheidingsmelding is een wederzijdse handeling.
Wees bedacht op onverwachte reacties van de partner; deze zijn
vaak tegenstrijdig aan de gebruikelijke handelwijze. Wie van
nature stil is, kan heftig en luid reageren, wie van nature
extravert is, kan reageren met zwijgen. Registreer bij uzelf ook
gevoelens van opluchting. Degene die de melding doet kan,
paradoxaal genoeg, ook de brenger van een goede boodschap
zijn.
De reactie van de partner kan overdreven overkomen. De woorden
kunnen veel groter en harder zijn dan is bedoeld. Men moet die
woorden dan ook niet letterlijk nemen. Degene die meldt, heeft
een voorsprong en kon zich voorbereiden op wat hij/zij ging
zeggen. Voor de ander komt het onverwacht. Als deze reageert met
'val dood', is dat een emotionele expressie, geen serieuze
informatie. Als de ander gaat dreigen: 'Je krijgt geen cent' of
'Je bent je kinderen kwijt', doet deze dat uit angst en
emotie.
Neem de woorden niet letterlijk; neem wel de emotie serieus.
Het kan zijn dat de partner de melding niet 'hoort'. Ontkenning
is een veel voorkomende reactie op een ernstig bericht. Als men
dat vermoedt, moet men de melding een tijdje later herhalen.
Herkansing
Bij een scheidingsbemiddelaar zijn beide partijen aanwezig en
kan de scheidingsmelding in zo'n geval alsnog plaatsvinden aan de
bemiddelingstafel. Dit blijkt een zeer geschikte set-up voor de
scheidingsmelding, want de bemiddelaar zorgt ervoor dat de een
rustig kan uitspreken terwijl de ander kan luisteren en de ruimte
krijgt om te reageren. Ook voor emotionele reacties van woede en
verwijt is er plaats: 'Dat had je wel eens eerder kunnen zeggen',
'Dus alles is voor niks geweest'; van agressie: 'Wat ben jij een
schoft'; van schuld: 'Ik heb 't verkeerd gedaan, ik had...'; van
schuldtoewijzing: 'Jij hebt niks aan ons huwelijk gedaan, ik
moest alles alleen doen.'
Na de voltooiing van de scheidingsmelding gaat de
scheidingsaanvaardingstijd in. Deze is normaliter na twee of drie
weken voltooid. In deze periode vindt dan ook geen
bemiddelingszitting plaats.
In de twee-advocatenprocedure zouden de advocaten de
onderhandelingen en procedures pas moeten beginnen nadat de fasen
van de scheidingsmelding en scheidingsaanvaarding een feit zijn.
Het eenzijdig aanvangen van een juridische procedure is in deze
periode meestal ineffectief. Het wordt vaak als een vijandige
daad gezien. Het proces van wisselende gevoelens tussen de
echtelieden wordt onnodig verstoord, want de periode hoeft maar
kort te duren en moet juist gebruikt worden om te wennen aan de
op handen zijnde separatie. Daarom zou het nuttig zijn als
advocaten elementaire kennis verwerven van het menselijk
scheidingsproces en daarnaar handelen.
Tijdens de eerste scheidingsbemiddelingszittingen valt het
accent op de relationele aspecten van de scheiding, maar deze
maken in de volgende zittingen steeds meer plaats voor de
zakelijke en juridische aspecten.
Referenties
Hoefnagels, G.P. Gelukkig getrouwd, gelukkig gescheiden.
Uitg. L.J. Veen, Amsterdam. ISBN 90 204 5616 4 Bibliotheek: C
..... HOEF
Forum