Vechtende ouders maken hun kinderen KAPOT

Emotionele mishandeling soms ernstiger dan seksueel misbruik

BREDA -- "Een kind dat wordt ingezet als wapen bij een scheiding, wordt eigenlijk ernstiger beschadigd dan een leeflijdsgenootje dat het slachtoffer is van seksueel misbruik", zegt professor Richard Gardner. "Wie mishandeld of misbruikt wordt, kan aangifte doen. De dader wordt bestraft, de ellende houdt op. Sommige kinderen komen over dat trauma heen Maar jongens en meisjes die door de ene ouder volgepropt worden met negatieve informatie over de andere ouder, hebben levenslang. Die worden gedwongen zogenaamd vrijwillig zonder papa of mama op te groeien en moeten leren leven met leugens die hen zijn opgedrongen."

De Amerikaanse kinderpsychiater Richard Gardner is al 15 jaar bezig met door 'vecht'-scheidingen getraumatiseerde kinderen. Hij probeert hen te helpen ("maar dat kan alleen als ze zijn weggehaald bij de 'programmerende' ouder, anders is het water naar zee dragen") en treedt tevens op als getuige-deskundige bij voogdijen strafzaken waarbij kinderen betrokken zijn die een van de ouders beschuldigen van bijvoorbeeld incest of mishandeling.

"Wanneer twee mensen gaan scheiden en ze gebruiken de kinderen om elkaar zwart te maken, creëren ze het Parental Alienation Syndrome (PAS), vertelt Gardner. "Het kind wordt door de ene ouder geprogrammeerd om nadelig te denken over de ander ouder. In feite is wat er gebeurd te vergelijken met wat een sekte doet met een volgeling; er worden nieuwe ideeën in het hoofd geplant, die zo vaak worden herhaald dat het slachtoffer gaat geloven dat het waar gebeurd is (een kind raakt er bijvoorbeeld van overtuigd dat papa het seksueel misbruikt heeft, terwijl dat niet zo is)."

"Het kind wordt volgestopt met negatieve informatie tot het zelf gaat zeggen: 'ik wil die man of vrouw nooit meer zien.' De programmerende ouder gaat dan bij de zijlijn staan en roept dat hij/zij de wens van zijn kind respecteert en de relatie van de slachtoffer-ouder wordt verbroken. Het kind verliest zo een belangrijk referentiekader. Meisjes en jongetjes die op die manier van hun vader worden gescheiden, krijgen voor de rest van hun leven het idee dat alle mannen engerds en viezeriken zijn. Meisjes kunnen daardoor nooit meer een fatsoenlijke relatie met een man opbouwen, jongetjes zullen blijven worstelen met hun eigen identiteit. Daar zijn heel wat zelfmoorden onder kinderen uit voortgekomen."

Uitgebreid
Volgens Gardner is het niet moeilijk te achterhalen welke kinderen echt last hebben van negatieve ervaringen met een ouder en welke alleen maar denken dat het zo is. "Als ik vermoed dat het in een bepaald gezin om PAS gaat, interview ik alle betrokkenen zeer uitgebreid gedurende een aantal dagen. Ik toets de verhalen aan 66 criteria. Zo gauw een kind bijvoorbeeld zegt: 'ik wil papa nooit meer zien want hij smakt tijdens het eten', weet ik dat er iets niet klopt. Blijkbaar heeft het kind het idee gekregen dat er iets mis is met zijn vader, maar hij weet niet wat en komt met een absurde rede. Die vervolgens door de andere ouder legitiem wordt genoemd.

Ook een kenmerk van PAS is dat er allerlei mensen bij betrokken zijn. "Het slachtoffer roept niet alleen dat papa definitief moet verdwijnen, maar vindt ook oma en alle ooms en tantes van vaders kant plotseling uitschot. Soms worden die ook betrokken bij fictieve incestscenario's. Dan, zegt het kind door een hele rits aan familieleden misbruikt te zijn. Die verhalen zijn vaak ook erg bizar. De ene ouder heeft het kind zover gekregen dat hij de ander van vieze spelletjes beschuldigt, maar het kind (met zijn rijke fantasie), geeft daar vervolgens een eigen draai aan."
"Ik kan me bijvoorbeeld een meisje herinneren dat beweerde dat haar vader haar had verkracht op de veranda, terwijl de buren net de hond uitlieten maar niets zagen. En ooit interviewde ik een kindje van een jaar of 5 over incest: die kwam ook met een raar verhaal en de aanwezige sociaal werkster vroeg 'is dat echtwaar?' 'Ja hoor, echt!', zei het kindje. Om na een paar seconden stilte plotseling te vragen: 'groeit mijn neus nu?'."

Afgelopen donderdag sprak Gardner over zijn bevindingen in de Grote Kerk in Breda in het kader van een congres met betrekking tot scheidingen en omgangsregelingen. Dit symposium werd georganiseerd door de Open Universiteit bedrijfsopleidingen in opdracht van het ministerie van Justitie en het Platform van Samenwerkende Cliëntenorganisaties in Jeugdzorg en Familierecht. In totaal worden er drie congressen gehouden rondom het thema 'Het belang van het kind'. Het tweede vindt plaats op 16 september in Ede en het derde(waar alle sprekers van de eerste twee wederom aanwezig zijn om samen tot een visie te komen) is op 1? ?????ber in Breda.