Nakomen overeengekomen omgangsregeling

Inleiding
Naar schatting verliest 20-35% van de kinderen na scheiding het contact met de uitwonende ouder, meestal de vader. Daarvoor kunnen allerlei redenen zijn. Meest bekend daarvan is dat de verzorgende ouder, meestal de moeder, niet wil meewerken aan de omgangsregeling.
Regelmatig verschijnt in het nieuws dat een vader zijn kind ontvoerd. Minder bekend is dat ook moeders hun kind ontvoeren, in feite vaker dan vaders.

Maatregelen
Er zijn verschillende maatregelen mogelijk om de de andere partij te laten meewerken aan een afgesproken omgangsregeling.
Men kan aangifte doen bij de politie wanneer het kind niet op tijd wordt teruggebracht of wanneer het kind niet wordt meegegeven door de andere ouder.
Daarnaast kan men een advocaat inschakelen en via de rechtbank een dwangmaatregel laten opleggen. Het is zelfs mogelijk om strafvervolging in te laten stellen tegen de weigerachtige ouder.

Strategie 1

Aangifte politie
Het niet meewerken aan een omgangsregeling is in feite het onttrekken aan het ouderlijk gezag van de ander. En dat is in een strafbaar feit waarvan aangifte bij de politie mogelijk is. Er is echter geen eenduidigheid hoe de politie zal reageren als een gescheiden ouder aangifte wil doen tegen de andere ouder. Moeders worden daarbij veel vaker tegemoetgekomen dan vaders. Vaak gaat het dan om het niet op tijd terugbrengen of ontvoeren van het kind. Wanneer een moeder weigerde het kind af te geven voor een omgangsweekend, en dus weghield bij vader, was aangifte bij de politie tot voor kort moeizaam. Toch lijkt er nu een kentering te komen nu het gerechtshof heeft bepaald dat omgangsweigering door moeder strafbaar is. Zie ook Stappenplan aangifte

Strafvervolging
Begin 2009 heeft voor het eerst een strafrechter, in Leeuwarden, een moeder veroordeeld voor het niet meewerken aan een omgangsregeling. De vervolging was ingesteld door het Openbaar Ministerie na aangifte bij de politie door de vader. De moeder vervolgt op grond van onttrekking aan het ouderlijk gezag (art. 279 Wetboek van Strafrecht).
De vrouw heeft honderd uur taakstraf gekregen, waarvan veertig uur voorwaardelijk. Volgens de officier van justitie is het kind het slachtoffer van een machtsspel tussen de ouders. Zie ook Uitzending NOVA
In een vergelijkbare zaak heeft de rechtbank in Maastricht een vrouw veroordeeld tot 120 uur werkstraf.

Strategie 2

Advocaat
Tot voor kort was de beste benadering om direct naar een advocaat te stappen als de moeder niet wenste mee te werken aan een overeengekomen omgangsregeling. Vaak zal een advocaat een brief schrijven naar de wederpartij om naleving van de afspraken te eisen. Eventueel kan er overlegd worden over nieuwe afspraken.
Maar aarzel niet om zo snel mogelijk een kort geding te starten.
Eis daarbij naleving van de afspraken op straffe van dwangsom en/of inschakeling van de sterke arm van politie/justitie.

Dwangmiddelen

• Dwangsom
• Toestemming inschakeling sterke arm van politie
• Lijfsdwang
• Opschorting betaling kinderalimentatie
• Vermindering of ontzegging partneralimentatie
• Ondertoezichtstelling
• Wijziging gezamenlijk gezag in eenhoofdig gezag
• Wijziging verblijfplaats

Nawoord
Het mag duidelijk zijn dat dit alles leidt tot een jarenlange strijd die ten koste gaat van het welzijn van alle betrokkenen. Vaak wordt daarbij het doel: omgang met het kind, niet bereikt.
Toch draagt dit bij tot bewustwording bij maatschappij en instanties. Met de komst van de nieuwe wetgeving waarin de omgangsregeling niet alleen een recht maar ook een plicht is van beide ouders zal het steeds moeilijker worden om je te onttrekken aan een omgangsregeling. Dat geldt overigens voor beide ouders.