Op welke school zit mijn kind?

Na een vechtscheiding restte mij t.a.v. de kinderen alleen nog een moeizaam lopende informatieregeling. Op de eerste foto's die ik ontving, waren zij van veraf gefotografeerd, onherkenbaar dus, later van dichterbij maar door een beslagen ruit en dus vaag. Keer op keer vroeg ik via advocaat en rechtbank om duidelijke portretten en van lieverlee ging het beter. Op het laatst kreeg ik zelfs nog een extra foto.
De informatie? Tja, een briefje met een aantal standaardzinnen die zich elke keer herhaalden: het gaat goed met de kinderen, ze hebben nog nooit zo'n fijne vakantie gehad.
Informatie van school? De lagere school gunde mij oudergesprekken maar die waren zelden spontaan, eerder moeizaam en niet altijd oprecht. Een enkele leerkracht had wel begrip voor mij en dat was een heel ander gesprek, maar zij leek duidelijk gebonden.
Toen enkele jaren geleden mijn oudste zoon naar de middelbare school ging, wilde ik als geïnteresseerde vader weten welke school dat was. Mijn ex lastigvallen met vragen leek mij niet verstandig. Nu is er een wet die zegt dat mensen die beroepshalve informatie hebben over de kinderen, verplicht zijn de niet-gezagsdragende ouder te informeren wanneer hij daarom vraagt (BW1, art. 377a). Dus op een goede dag liep ik het gemeentehuis binnen en trof al snel een leerplichtambtenaar. Hij controleerde wat gegevens en gaf mij de gevraagde informatie. Binnen tien minuten stond ik voldaan weer buiten.
Later ging ook mijn jongste zoon naar de middelbare school. Vol zelfvertrouwen liep ik weer het gemeentehuis binnen en stelde opnieuw de vraag: 'Op welke school zit mijn kind?'
Ditmaal trof ik een andere leerplichtambtenaar - een vrouw - die mij weliswaar nog sneller naar buiten werkte, maar de aanzet gaf tot een discussie die tien maanden zou duren.

WONDERWEL
"Goedemorgen mevrouw. Ik ben een gescheiden vader en wil graag weten op welke school mijn jongste zoon zit." "Nee," antwoordde de leerplichtambtenaar, "Ik werk daar niet aan mee. Ik wil geen onrust op scholen. Haalt u maar een verklaring bij de Raad voor de Kinderbescherming dat u die informatie mag hebben, of gaat u maar naar de rechter." Gefrustreerd liep ik weer naar buiten.
Geld voor een advocaat kan ik niet meer missen en uit ervaring wist ik dat ik niet veel van de Raad voor de Kinderbescherming moest verwachten. Niettemin schreef ik een brief naar de directeur en wonderwel schreef die een brief naar de vestigingsmanager en die schreef weer naar de wethouder van de gemeente: "Volgens de wet heeft meneer recht op informatie en er is ons niets bekend dat zich verzet tegen informatieverstrekking."
Opgetogen wachtte ik op een brief van de gemeente. En die kwam. Namens de wethouder deelde een beleidsmedewerker mee dat de leerplichtambtenaar nu van mening was dat het belang van het kind zich verzette tegen informatieverstrekking. Dat zou ze opeens hebben afgeleid uit een gesprek met de moeder en een school.
Tenslotte bevestigde de beleidsmedewerker - evenals de Raad voor de Kinderbescherming - mijn standpunt dat een gang naar de rechter onnodige onrust bij alle betrokkenen zou veroorzaken en daarom hoogst ongewenst was. Feitelijk was dit een verkapt advies om mij er maar bij neer te leggen.
Aangezien de beleidsmedewerker een foutieve weergave van de feiten gaf, vermoedde ik dat hier onzorgvuldigheden werden verbloemd, of dat het misschien een standaardformulering was om de vragensteller met een kluitje in het riet te sturen. Ook negeerde hij het eerst zo noodzakelijk geachte advies van de Raad voor de Kinderbescherming en baseerde hij zijn besluit op partijdige, onbetrouwbare informanten.
Een klachtbrief kon niet uitblijven, en die ging natuurlijk rechtstreeks naar de wethouder. Opnieuw was het de beleidsmedewerker die namens de wethouder reageerde met de mededeling dat hij vasthield aan zijn eerdere brief en het genomen besluit. Nadrukkelijk stelde hij de zaak hiermee als afgedaan te beschouwen.

WINDMOLENS
Dit moest ik toch even laten bezinken. Werd dit mijn zoveelste gevecht tegen windmolens? Ik besloot tot het uiterste te gaan, legde de zaak voor aan de Nationale Ombudsman en vroeg wat zwaarder moest wegen: het advies van de Raad voor de Kinderbescherming of het oordeel van de leerplichtambtenaar. De Ombudsman schreef aan de wethouder dat hij een onafhankelijke klachtencommissie moest benoemen om eens goed te luisteren naar mijn verhaal. Daarna mocht ik altijd weer terugkomen bij de Nationale Ombudsman.
"Yes!" dacht ik, maar dit noopte mij wel om een stevig pleidooi voor te bereiden.
Tijdens de hoorzitting kreeg ik alle gelegenheid om mijn verhaal te doen. Kern van mijn betoog was het feit dat er geen concrete, aantoonbare bewijzen waren dat het belang van het kind zou worden geschaad door informatieverstrekking, en dat derhalve de leerplichtambtenaar de gevraagde informatie diende te verstrekken. Als onderbouwing gebruikte ik verschillende uitspraken en opinies van andere klachtencommissies en instellingen (zie ook Perspectief, 5 juli 2003, blz. 14).
Onverwacht snel kreeg ik een brief van de beleidsmedewerker. "Ik acht uw klacht gegrond," schreef hij. "De leerplichtambtenaar had u niet naar de Raad voor de Kinderbescherming moeten doorverwijzen (. ..). Gegeven de relevante wetgeving (art. 377c lid 1, BW) moet de leerplichtambtenaar de door u gevraagde informatie verschaffen, tenzij - onder meer - het belang van het kind zich tegen het verschaffen van informatie verzet. De leerplichtambtenaar kan het laatste, op basis van de haar bekende gegevens, niet aantonen. (. ..) de door u gevraagde informatie (. ..) is in de bijlage (. ..) opgenomen.
En daar trof ik een uitdraai uit de gemeentelijke basisadministratie met na tien maanden eindelijk het antwoord mijn vraag: 'Op welke school zit mijn kind?'
Maar dat wist ik natuurlijk allang. Hoe dan? Gewoon, via mijn ex, de vrouw die volgens de leerplichtambtenaar om geheimhouding zou hebben verzocht.

Jos van Gorp

Naschrift:
Waarom had mijn ex die informatie gegeven? Simpelweg omdat ik de schooldirecteur onder druk had gezet via een klachtencommissie. Maar dat is weer een heel ander verhaal.

Meer info: E-MAIL